ဘာသာျပန္ပေရာဂ်က္မ်ား ၂၀၁၅

(၁) 

UK က ထုတ္ေဝတဲ့ Modern Poetry in Translation မဂၢဇင္း ယခုေနာက္ဆံုး issue မွာ ကဗ်ာဆရာမ မအိ၊ ညိဳျပာဝိုင္၊ ငယ္ငယ္ (ေက်ာက္ဆည္) နဲ႕ မြန္းသူအိမ္ တို႔ရဲ႕ ကဗ်ာဘာသာျပန္ေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီမဂၢဇင္း ထဲမွာ ျမန္မာကဗ်ာဆရာမေတြကို အထူးက႑တစ္ရပ္အေနနဲ႕ ေဖာ္ျပထားတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က ႀကိဳးညွိျခင္းထဲမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဆရာမေတြထဲက လိုခ်င္တယ္ ဆိုလို႔ ၂၀၁၃ ႏွစ္စပိုင္းေလာက္ ကတည္းက UK က ကဗ်ာဆရာမ ၄ ဦးနဲ႕ အတူ ပူးေပါင္းၿပီး ဘာသာျပန္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ စာမ်က္ႏွာ အကန္႔အသတ္ေၾကာင့္ ျမန္မာကဗ်ာဆရာမ ၄ ဦးကိုသာ ေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ႀကိဳးညိွျခင္းထဲမွာ မပါဝင္ခဲ့ေပမဲ့ ကၽြန္မ ထည့္ေစခ်င္တဲ့ အျခား ကဗ်ာဆရာမေတြ ေနာက္ထပ္ အသစ္ေပၚလာတဲ့ လူငယ္မ်ိဳးဆက္ေတြကိုေတာ့ မထည့္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ အခြင့္အေရးရရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို ႏိုင္ငံတကာက အထင္ကရ မဂၢဇင္းေတြမွာ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ပါဝင္ေစခ်င္ပါေသးတယ္။

ျမန္မာကေန အဂၤလိပ္ကို ကဗ်ာေတြ ဘာသာျပန္တဲ့အခါ ကၽြန္မအေနနဲ႕ တစ္ဦးတည္း ဘာသာျပန္တာထက္ မိခင္ဘာသာ အဂၤလိပ္စကားေျပာသူမ်ားနဲ႕ တြဲျပန္ရဖို႔ကို ပိုစိတ္ဝင္စားပါတယ္။ ကၽြန္မရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို သင္ယူခ်င္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာဆရာမ မအိရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို ဘာသာျပန္တဲ့အခါ Stephanie Norgate ဆိုတဲ့ အဂၤလိပ္ကဗ်ာဆရာမက သူ႕ရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေလးေတြကို အခုလို ေရးထားခဲ့ပါတယ္။   http://www.mptmagazine.com/article/the-challenges-of-working-on-versions-of-ma-eis-poems-69/


(၂)

အာရွႏြယ္ဖြား အေမရိကန္ ကဗ်ာဆရာမ ပါဗီရွား (Purvi Shah) ရဲ႕ "You hear a song in your wings" ကဗ်ာကို ျမန္မာလို ဘာသာျပန္ေပးခဲ့ပါတယ္။  ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ပါဗီရွားရဲ႕ ကဗ်ာပေရာဂ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ မူရင္းေရာ ဘာသာျပန္ပါ အုိင္အုိဝါက ျပည္သူ႕စာၾကည့္တိုက္ရဲ႕ မွန္ျပတင္းေတြမွာ ကပ္ၿပီး အခုလို ခင္းက်င္းျပသထားပါတယ္။ (photo by Purvi Shah)

Expand..

Summary..

ကၽြန္မတင္ပါးသို႔ ဂါရဝ (လူစီးလ္ ကလစ္ဖ္တန္)

ကၽြန္မတင္ပါးသို႔ ဂါရဝ

အဲဒီတင္ပါးေတြဟာ အႀကီးႀကီးေတြ

ဟိုဒီလွည့္ပတ္လႈပ္ယမ္းဖို႔

ေနရာလပ္ လိုတယ္

ေသးေသးႏုတ္ႏုတ္ ပိစိေပါက္စ ေနရာေတြမွာ

အဲဒီတင္ပါးေတြ မဆန္႔ဘူး အဲဒီတင္ပါးေတြဟာ

လြတ္လပ္တဲ့ တင္ပါးေတြ

သူတို႔ကို ဆုပ္ကိုင္ထားတာကို မႀကိဳက္ဘူး

အဲဒီတင္ပါးေတြဟာ တစ္ခါမွ ကၽြန္ျပဳမခံဖူးဘူး

သူတုိ႔သြားခ်င္ရာကိုသြားတယ္

သူတို႔လုပ္ခ်င္ရာကိုလုပ္တယ္

ဧရာမတင္ပါးေတြ

ပဥၥလက္တင္ပါးေတြ

အဲဒီတင္ပါးေတြနဲ႔

ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ကိုျပဳစားၿပီး

ဂ်င္တစ္လံုးလို မႊတ္ေနေအာင္ လွည့္ပစ္လိုက္ဖို႔

ကၽြန္မသိၿပီးသား။

လူစီးလ္ ကလစ္ဖ္တန္

မူရင္း http://www.poetryfoundation.org/poem/179615

အေမရိကန္ ကဗ်ာဆရာမ Lucille Clifton (၁၉၃၆-၂၀၁၀) ၏ homage to my hips ကို ပန္ဒိုရာ ဘာသာျပန္သည္။

Expand..

Summary..

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွ ကဗ်ာဆရာမ စာေရးဆရာမ “ဂ်င္းန္ဗီး အယ္လ္ အာစန္ဂ်ိဳ”

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွ ကဗ်ာဆရာမ စာေရးဆရာမ “ဂ်င္းန္ဗီး အယ္လ္ အာစန္ဂ်ိဳ”

(မွတ္ခ်က္။ ။ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လက္ရာအခ်ိဳ႕ကို ဆက္လက္တင္ျပသြားပါမယ္။ မၾကာခင္ကေတာ့ အီရတ္က “ဂူလာလာႏိုရိ” နဲ႕ နယူးဇီလန္က “ဂ်က္ဖရီ ပါပရိုရာ ဟိုးလ္မန္း” တို႔အေၾကာင္းကို ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ အခုလို မိတ္ဆက္ေပးသြားမယ့္ ကဗ်ာဆရာေတြ အားလံုးဟာ ဆုရသူေတြ၊ အေကာင္းဆံုးေတြ၊ နာမည္အႀကီးဆံုးေတြ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္ၾကပါမယ္။ ဟုတ္ရင္လည္း ဟုတ္ၾကပါမယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံမွာ လက္တေလာ ကဗ်ာေရးသားေနဆဲ ယေန႔ေခတ္ ကဗ်ာဆရာမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ယေန႔ေခတ္ ကဗ်ာေလာကထဲမွာ သူလိုကုိယ္လို ေရးသားေနသူတို႔ရဲ႕ ဘဝ၊ ေျပာျပခ်က္ေတြနဲ႔ လက္ရာေတြကို မိမိဘာသာ တေစ့တေစာင္း ၾကည့္ခ်င္လို႔ လက္လွမ္းမီသေလာက္ ေမးၾကည့္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကေတာ့ မူရင္းစာေရးသူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းရခ်ိန္မွာ တရားဝင္ခြင့္ေတာင္းၿပီး ဘာသာျပန္ျခင္း အေလ့အထကို ႏွစ္သက္လို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။)


(photo by Ariel Manuel)

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက ကဗ်ာဆရာမ၊ စာေရးဆရာမ၊ ဘာသာျပန္သူ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဂ်င္းန္ဗီး အယ္လ္ အာစန္ဂ်ိဳ (Genevieve L. ASENJO)  ဟာ ေက်းလက္ေဒမွာ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့ၿပီး ကဗ်ာကို ငယ္စဥ္ကတည္းက ယဥ္ပါးခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဆီက ေက်းလက္လူထုထဲမွာ ကဗ်ာစပ္ျခင္းနဲ႔ ကဗ်ာရြတ္ျခင္းဆိုတာဟာ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္ၿပီးသား အေလ့အထတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္မကို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ေက်းလက္ လူမႈေရး အခမ္းအနားေတြမွာ အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ လက္တန္း ကဗ်ာေတြကို အၿပိဳင္အဆိုင္ ရြတ္ဆိုေလ့ရွိၾကတဲ့ ဓေလ့ရွိတဲ့အေၾကာင္း သူက ကၽြန္မကို ေျပာျပပါတယ္။ ဒီလိုဓေလ့မ်ိဳးဟာ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်းလက္ေဒသေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအခ်ိဳ႕မွာလည္း ရွိၾကတယ္ဆိုတာ မွတ္သားဖူးတာမို႔ ဗဟုသုတခ်င္း ဖလွယ္ျဖစ္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

ဂ်င္းန္ရဲ႕ စိတ္ဝင္စားဖို႔အေကာင္းဆံုး အခ်က္ကေတာ့ ကဗ်ာက သူ႔ဘဝကို ျမွင့္တင္ေပးၿပီး အဆင့္အတန္းရွိတဲ့ အလုပ္အကိုင္တစ္ခုကိုပါ ဖန္တီးေပးခဲ့တယ္ ဆုိတာပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို တကၠသိုလ္က ႏွစ္သက္သေဘာက်တဲ့အတြက္ သူဟာ တကၠသိုလ္ဆရာမတစ္ဦး အျဖစ္ အလုပ္ရခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ကုိယ္ေရးရာဇဝင္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္၊ သူ႕ကို ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ အင္တာဗ်ဴးနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ကဗ်ာႏွစ္ပုဒ္ကို မိတ္ဆက္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးကေတာ့ အိုင္အိုဝါတကၠသိုလ္ International Writing Program(IWP) မွာ ဆံုေတြ႔ခဲ့တဲ့အခိုက္ ေဘာ့စဝါနာက အာဖရိကန္ကဗ်ာဆရာမ တီေဂ်ဒီးမားနဲ႔ ပန္ဒိုရာတို႔က ေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်င္းန္ ဟာ စာအုပ္ ၄ အုပ္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသား စာအုပ္ဆု (National Book Award) ကို ခ်ီးျမွင့္ခံခဲ့ရပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ဝတၳဳတိုေတြနဲ႔ ကဗ်ာေတြဟာ မဂၢဇင္းေတြမွာ၊ စုစည္းမႈေတြမွာ ေဖာ္ျပခံရပါတယ္။ ဂ်င္းန္ ဟာ ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ ဘာသာစကားေတြျဖစ္တဲ့ ကီနာေရ-အ၊ ဟီလီေဂႏြန္နဲ႕ ဖလစ္ပီႏို ဘာသာေတြကို ဘာသာျပန္ဆိုပါတယ္။ Balay Sugidanun (Storytelling House) ရဲ႕ တည္ေထာင္သူဒါရိုက္တာတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ De La Salle University-Manila ရဲ႕ စာေပနဲ႔တီထြင္ဖန္တီးစာေရးသားျခင္း ဌာနမွာ လက္ေထာက္ပါေမာကၡတစ္ဦးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္။

ေမး။    ။ဆရာမက စာေရးဆရာလည္းျဖစ္တယ္ တကၠသိုလ္ဆရာမ တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္တယ္ ဆုိေတာ့ ဘယ္အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းကို အရင္ စလုပ္ျဖစ္တာပါပဲ။ ဘယ္လိုမ်ား လုပ္ခဲ့ပါသလဲ။
ေျဖ။     ။ကၽြန္မ တကၠသိုလ္ဆရာမ ျဖစ္လာရတာက စာေရးဆရာတစ္ေယာက္မို႔လို႔ပါ။ ကၽြန္မ ဆက္ၿပီး စာေရးျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တကၠသိုလ္အတြက္ေရာ တကၠသိုလ္ထဲမွာပါ လူထုနဲ႕ ဆက္သြယ္မႈေတြ သုေတသနေတြ လုပ္ရလို႔ပါ။ အလုပ္ရဖို႔၊ အလုပ္သက္တမ္းတိုးဖို႔၊ ရာထူးတက္ဖို႔နဲ႕ အၿမဲခန္႔ရာထူးကို ရဖို႔ စာေရးသားထုတ္ေဝဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ အေျခအေနေတြက လြဲလို႔ ကၽြန္မဟာ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ေနရတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။ ေက်ာင္းအလုပ္ေတြနဲ႔ ပင္ပန္းေနတဲ့အခါမွာေတာ့ စာေရးဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အာရုံစူးစိုက္မႈအတြက္ အခ်ိန္ေပးရတာ အားေမြးရတာ သိပ္ကို ခက္ခဲပါတယ္။

ေမး။    ။ဘာေၾကာင့္ ဘယ္သူ႔အတြက္ ဆရာမ စာေရးပါသလဲ။
ေျဖ။     ။ ကၽြန္မ စာေတြကို အတိတ္မွတ္တမ္းနဲ႕ အနာဂတ္အျမင္အျဖစ္ ေရးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ စာေရးျခင္းဆိုတာ ကၽြန္မအတြက္ အဓိပၸာယ္ရွိၿပီး ထင္ရွားတဲ့ အတိတ္က ဇာတ္လမ္းေတြကို မွတ္မိျခင္းနဲ႕ အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျခင္း လုပ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ငယ္ဘဝ၊ ေဒသရဲ႕သမုိင္းေတြ၊ ေနရာေတြ လိုမ်ိဳးေပါ့။ ဒီေတာ့ ဒါေတြဟာ အဆက္မျပတ္ျဖစ္လာၿပီး ကၽြန္မတို႔ဟာ အေတြးေတြ အျပဳအမူေတြရဲ႕ ပံုစံကို ေျခရာခံႏိုင္မယ္။ ေခတ္ၿပိဳင္ စာဖတ္သူေတြကလည္း အဲဒီလို သတိရျခင္းေတြမွာ ပါဝင္လာႏိုင္မယ္ ဒါမွမဟုတ္ တူညီတဲ့ ဘာသာစကားနဲ႕ အမွတ္တရေတြကတဆင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ေရွ႕ဆက္လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။  အနာဂတ္အျမင္လို႔ ေျပာရျခင္းကေတာ့...................


ဘာသာျပန္ကဗ်ာ ၂ ပုဒ္အပါအဝင္ အျပည့္အစံုကို ရသကမ္းေျခ လပြတၱာ အြန္လိုင္းမဂၢဇင္းမွာ ဆက္ဖတ္ပါ။


http://www.lptmagazine.net/2013/07/blog-post_28.html

Expand..

Summary..

အာဂမိန္းမ (ဘာသာျပန္ကဗ်ာ)

Poem Hunter website ကို သြားလည္လိုက္တိုင္းမွာ မာယာအန္ဂ်လို (Maya Angelou) ရဲ႕ အာဂမိိန္းမ (Phenomenal Woman) ကဗ်ာဟာ  top 500 ကဗ်ာေတြထဲမွာ အၿမဲ နံပါတ္ ၁ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီကဗ်ာကို ကၽြန္မ ဘာသာျပန္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ဧၿပီလမွာ ေကာင္းကင္မဂၢဇင္းမွာ ေဖာ္ျပခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီေန႔ ဂ်ဴလိုင္ ၃ ရက္ေန႔ဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကဗ်ာကို အမွတ္တရ ျပန္တင္လုိက္ပါတယ္။  

အာဖရိကန္ လူမည္း အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ မာယာအန္ဂ်လိုကို ၁၉၂၈ ခုႏွစ္မွာ မစၥစၥပီ စိန္႔လူးဝစ္ မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ အခုထိ သက္ရွိထင္ရွား ရွိေနဆဲပါ။ ဣတၳိယဝါဒီ လို႔ ထင္ရွားတဲ့ မာယာအန္ဂ်လိုရဲ႕ စာေပလက္ရာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ခံစားႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ သူ႕ဘဝရဲ႕ အတက္အက် ေနာက္ေၾကာင္းေတြကိုလည္း အနည္းငယ္ သိဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ သူ အသက္ ၃ ႏွစ္အရြယ္မွာ မိဘေတြဟာ ကြာရွင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အာကန္ဆန္မွာ ေနထုိင္တဲ့ အဘြားဆီကို ၅ ႏွစ္ၾကာ ပို႔ထားခံရပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈကို ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္။ အာဂမိန္းမ ကဗ်ာဟာ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သူမရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ခုကိုလည္း ေဖာ္ညႊန္းခ်င္တာလို႔လည္း ဆိုၾကပါတယ္။ အသက္ ၇ ႏွစ္ ၈ ႏွစ္ အရြယ္မွာ သူဟာ သူ႔အေမရဲ႕ရည္းစားက လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အႏိုင္က်င့္တာကို ခံခဲ့ရၿပီး ၅ ႏွစ္ေလာက္ စကားမေျပာပဲ ဆြံ႔အ ေနခဲ့ပါတယ္။ အာဂမိန္းမကဗ်ာဟာ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့ရတဲ့ ကာလေတြအတြက္ ျပန္လည္ အေလ်ာ္အစား ေပးထားတာ လို႔လည္း သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ၿပီး ဆန္ဖရန္စစၥကိုရဲ႕ ပထမဆံုး အာဖရိကန္ အေမရိိကန္ အမ်ိဳးသမီး ေကဘယ္ကား လက္မွတ္ေရာင္းသူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ အထက္တန္းေက်ာင္းမွာ ျပန္တက္ေနတုန္း စီနီယာႏွစ္မွာ ကိုယ္ဝန္ရၿပီး သားေလးတစ္ေယာက္ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ ကေလးကို ေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့ တစ္ဦးတည္းမိခင္ အေနနဲ႔ ဘဝမွာ အေတာ္ရုန္းကန္ခဲ့ရပါတယ္။ စားပြဲထိုး၊ ထမင္းခ်က္ အျဖစ္ အသက္ေမြးခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ သူ႕ရဲ႕ ဝါသနာဗီဇ ျဖစ္တဲ့ ဂီတ၊ အက၊ သရုပ္ေဆာင္ျခင္းနဲ႕ ကဗ်ာေရးျခင္းကို အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္မွာ ဂရိ သေဘၤာသားတစ္ေယာက္နဲ႔ လက္ထပ္ၿပီး ညကပြဲေတြမွာ သီခ်င္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ သူ႔ရဲ႕ ကေလးဘဝနာမည္နဲ႔ အိမ္ေထာင္နာမည္ကို ေပါင္းစပ္ၿပီး မာယာအန္ဂ်လို ဆိုတဲ့ နာမည္ကို ယူခဲ့ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္က မတည္ၿမဲခဲ့ေပမယ့္ အဆိုေတာ္ဘဝ၊ အကမင္းသမီး ဘဝကေတာ့ ဆက္လက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၄ ၅၅ ခုႏွစ္ေတြမွာ ဥေရာပကို သရုပ္ေဆာင္တင္ဆက္ဖို႔ သြားခဲ့ရပါတယ္။ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္မွာ သူ႔ရဲ႕ ပထမဆံုး အယ္လဘန္ကို ထုတ္ေဝခဲ့တယ္။ ေမာ္ဒန္အကကို ေလ့လာခဲ့တယ္။ စင္ျမင့္မွာေဖ်ာ္ေျဖတဲ့ မင္းသမီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာၿပီး ရုပ္ျမင္သံၾကားပြဲေတြမွာလည္း တင္ဆက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သူဟာ စာေရးဆရာတစ္ေယာက္အျဖစ္ အရည္အခ်င္းေတြကို ပိုၿပီး တိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ စိတ္အားသန္လာပါတယ္။ Harlem Writer’s Guild  ကို ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာလည္း ပါဝင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အာဖရိကမွာ အခ်ိန္တစ္ခုအထိ ေနထိုင္ခဲ့ၿပီး ဂါနာတကၠသိုလ္မွာ နည္းျပတစ္ဦးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။ အေမရိကကို ျပန္လာတဲ့အခါ ေဒါက္တာ မာတင္လူသာကင္းနဲ႕ အလုပ္လုပ္ခဲ့တယ္။ အာဖရိက က အမ်ိဳးသမီးေတြဘဝ ျမွင့္တင္ေရးအတြက္ မာယာဟာ အမ်ားႀကီး ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။ သူအသက္ႀကီးလာေလေလ သူ႕ကဗ်ာေတြဟာလည္း ပိုၿပီး ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားလာေလေလ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြမွာ အေမရိကန္ သမၼတေတြက မာယာကို အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ မာယာဟာ ရုပ္ျမင္သံၾကားမွာ ဇာတ္လမ္းနဲ႕ မွတ္တမ္းအစီအစဥ္ေတြ အမ်ားအျပားကို ရိုက္ကူးခဲ့ၿပီး ကိုယ္တုိင္ေရးအတၱဳပၸတၱိ ၇ အုပ္အပါအဝင္ စာအုပ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ ထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။

မာယာဟာ ဒီကဗ်ာကို ရိုးရွင္းၿပီး နားလည္လြယ္တဲ့ အေရးအသားနဲ႕ ေရးခဲ့ပါတယ္။  ဒီကဗ်ာနဲ႔ မိန္းမတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္တဲ့ဘဝကို ခ်ီးမြမ္းခဲ့တယ္။ စင္ေပၚကေန ပရိသတ္ကို ေဖ်ာ္ေျဖ သရုပ္ေဆာင္ျပဖို႔  အားေကာင္းတဲ့ ဇာတ္ဆန္တဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကဗ်ာကို ၾကားတဲ့အခါ ကဗ်ာေရးသူရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာလႈပ္ရွားမႈကိုပါ ျမင္ေယာင္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။  ခ်စ္စရာသြယ္သြယ္လ်လ် ဖက္ရွင္ေမာ္ဒယ္ေတြရဲ႕ အေပၚယံ အေရျပားတစ္ေထာက္ အလွအပမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့  မိန္းမတစ္ေယာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြရဲ႕ တကယ့္သက္ေရာက္မႈ ဟာ ဘာလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပခဲ့တယ္။  ဆြဲေဆာင္မႈေတြရဲ႕ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ နဲ႕ မိန္းမတစ္ေယာက္ရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈအေပၚ ဂုဏ္ယူမႈ ကို ဒီကဗ်ာမွာ ရဲရဲဝံံံ့ဝံ့ခ်ျပခဲ့ပါတယ္။ က်ိဳးေၾကာင္းမဲ့ ဘဝင္ျမင့္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ဘာကိုမွ ဦးညႊတ္စရာ မလိုအပ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးစစ္စစ္တစ္ေယာက္ရဲ႕ သဘာဝခြန္အားေတြအတြက္ ေပ်ာ္ရႊင္ေက်နပ္မႈကို ဒီကဗ်ာနဲ႔ လူအမ်ားကို မွ်ေဝခံစားခဲ့ပါတယ္။

ရည္ညႊန္းကိုးကား
http://en.wikipedia.org/wiki/Maya_Angelou
http://mahmag.org/blog/2011/05/09/review-of-the-poemphenomenal-woman-by-m-badihian/
http://www.skoool.ie/examcentre_sc.asp?id=4754


အာဂမိန္းမ


ကၽြန္မရဲ႕လ်ိဴ႕ဝွက္ခ်က္ရွိရာကို မိန္းမေခ်ာေလးေတြ သိခ်င္ေနၾက
ကၽြန္မက ခ်စ္စရာလည္းမေကာင္း ဖက္ရွင္ေမာ္ဒယ္လိုလည္း အခ်ိဳးတက်မဟုတ္
ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မ ေျပာျပတိုင္း
သူတို႕က လိမ္ညာေနတယ္ပဲ ထင္ေနၾက
ကၽြန္မေျပာျပမယ္
အဲဒါဟာ ကၽြန္မလက္ေမာင္းေတြရဲ႕ အလွမ္းအကမ္း
ကၽြန္မတင္ပါးဆံုရဲ႕ အက်ယ္အဝန္း
ကၽြန္မရဲ႕ ဆင္မယဥ္သာ ေျခလွမ္း
ကၽြန္မႏႈတ္ခမ္းရဲ႕ အေကြးအတြန္႕
ကၽြန္မက မိန္းမတစ္ေယာက္ေလ
တစ္မိေပါက္တစ္ေယာက္ထြန္း
အာဂမိန္းမ
အဲဒါ ကၽြန္မေပါ့

အခန္းတစ္ခန္းထဲ လမ္းေလွ်ာက္ဝင္သြားတယ္
ပူရိသတို႕ဘဝင္ခုိက္ေလာက္ေအာင္
ခပ္မိုက္မိုက္ ေလွ်ာက္သြားတယ္
ငနဲသားေတြရပ္ေနၾက
ဒူးေထာက္ခယ
ကၽြန္မအနားကို ဝိုင္းကပ္လာ
ပ်ားအံုတစ္အံုလိုေပါ့
ကၽြန္မေျပာျပမယ္
အဲဒါ ကၽြန္မမ်က္ဝန္းေတြထဲက မီး
ကၽြန္မသြားေတြရဲ႕ ေရာင္ျပန္
ကၽြန္မခါးေတြရဲ႕ အလႈပ္အယမ္း
ၿပီးေတာ့ ကၽြန္မေျခေထာက္ေတြထဲက ေပ်ာ္ရႊင္မႈ
ကၽြန္မက မိန္းမတစ္ေယာက္ေလ
တစ္မိေပါက္တစ္ေယာက္ထြန္း
အာဂမိန္းမ
အဲဒါ ကၽြန္မေပါ့

ေယာကၤ်ားေတြ ကိုယ္တုိင္  သိခ်င္ၾက
ကၽြန္မဆီမွာ ဘာျမင္ရမလဲလို႕
အလူးအလဲႀကိဳးစားၾက
ဒါေပမယ့္လည္း ကၽြန္မရဲ႕လွ်ိဳ႕ဝွက္ဆန္းၾကယ္အဇ်တၱကို
ဒင္းတို႕လွမ္းမထိႏိုင္
ကၽြန္မက ျပဖို႕ ႀကိဳးစားေတာ့လည္း
ဒင္းတို႕ခမ်ာ ျမင္ကို မျမင္ႏိုင္ၾကေသး
ကၽြန္မေျပာျပမယ္
အဲဒါ ကၽြန္မတင္ပါးရဲ႕ ေကာက္ေၾကာင္း
ကၽြန္မအၿပံဳးရဲ႕ ေနျခည္
ကၽြန္မရင္သားေတြရဲ႕ နိမ့္တံုျမင့္တံုျဖစ္မႈ
ကၽြန္မစတုိင္ရဲ႕ တင့္တယ္မႈ
ကၽြန္မက မိန္းမတစ္ေယာက္ေလ
တစ္မိေပါက္တစ္ေယာက္ထြန္း
အာဂမိန္းမ
အဲဒါ ကၽြန္မေပါ့

အခုေတာ့ ရွင္သိၿပီ
ဘာေၾကာင့္ ကၽြန္မဦးေခါင္းမညြတ္တာ
မေအာ္ဟစ္တာ ေဆြ႕ေဆြ႕ခုန္မျဖစ္တာ
စကားက်ယ္က်ယ္ကို ေျပာစရာမလိုတာ
ကၽြန္မျဖတ္ေလွ်ာက္သြားတာကို ရွင္ျမင္တဲ့အခါ
ရွင္ဂုဏ္ယူသင့္တာေပါ့
ကၽြန္မေျပာျပမယ္
အဲဒါ ကၽြန္မ ေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္ရဲ႕ ခြာသံ
ကၽြန္မဆံပင္ရဲ႕ အယိမ္းအႏြဲ႕
ကၽြန္မလက္ေတြရဲ႕ ဖဝါးႏုႏု
ကၽြန္မဂရုစိုက္တာကို လိုအပ္မႈ
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကၽြန္မက မိန္းမတစ္ေယာက္ေလ
တစ္မိေပါက္တစ္ေယာက္ထြန္း
အာဂမိန္းမ
အဲဒါ ကၽြန္မေပါ့

မာယာအန္ဂ်လို

(အေမရိကန္ ကဗ်ာဆရာမ Maya Angelou ၏ Phenomenal Woman ကို ပန္ဒိုရာ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ပါသည္။)

Expand..

Summary..

နယူးဇီလန္မွ ကဗ်ာဆရာ စာေရးဆရာ “ဂ်က္ဖရီ ပါပရိုရာ ဟိုးလ္မန္း”

နယူးဇီလန္မွ ကဗ်ာဆရာ စာေရးဆရာ “ဂ်က္ဖရီ ပါပရိုရာ ဟိုးလ္မန္း”  

(မွတ္ခ်က္။ ။ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လက္ရာအခ်ိဳ႕ကို ဆက္လက္တင္ျပသြားပါမယ္။ မၾကာခင္ကေတာ့ အီရတ္က ကဗ်ာဆရာမ “ဂူလာလာႏိုရိ” အေၾကာင္းကို ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ အခုလို မိတ္ဆက္ေပးသြားမယ့္ ကဗ်ာဆရာေတြ အားလံုးဟာ ဆုရသူေတြ၊ အေကာင္းဆံုးေတြ၊ နာမည္အႀကီးဆံုးေတြ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္ၾကပါမယ္။ ဟုတ္ရင္လည္း ဟုတ္ၾကပါမယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံမွာ လက္တေလာ ကဗ်ာေရးသားေနဆဲ ယေန႔ေခတ္ ကဗ်ာဆရာမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ယေန႔ေခတ္ ကဗ်ာေလာကထဲမွာ သူလိုကုိယ္လို ေရးသားေနသူတို႔ရဲ႕ ဘဝ၊ ေျပာျပခ်က္ေတြနဲ႔ လက္ရာေတြကို မိမိဘာသာ တေစ့တေစာင္း ၾကည့္ခ်င္လို႔ လက္လွမ္းမီသေလာက္ ေမးၾကည့္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုကေတာ့ မူရင္းစာေရးသူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းရခ်ိန္မွာ တရားဝင္ခြင့္ေတာင္းၿပီး ဘာသာျပန္ျခင္း အေလ့အထကို ႏွစ္သက္လို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။)

နယူးဇီလန္က ကဗ်ာဆရာ စာေရးဆရာ ဂ်က္ဖရီ ပါပရိုရာ ဟိုးလ္မန္း(Jeffery Paparoa Holman) ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ သိုးေမြးညွပ္သူ၊ စာပို႔သမား၊ စိတ္ေရာဂါဌာန လူမႈဆက္ဆံေရးဝန္ထမ္း၊ စာအုပ္ေရာင္းသူ စတဲ့ ဘဝမ်ိဳးစံု က်င္လည္ခဲ့ၿပီး အသက္အရြယ္ အေတာ္ရကာမွ ကဗ်ာကို ျပန္လည္ၿပီး တစိုက္မတ္မတ္ ေရးသားခဲ့၊ ပညာရပ္တစ္ခုအေနနဲ႔ ေက်ာင္းမွာ ေလ့လာသင္ယူခဲ့ၿပီး ခက္ခက္ခဲခဲ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ႕ႀကိဳးပမ္းမႈပါ။   ယခုလည္း ပင္စင္ယူတဲ့ အသက္အရြယ္ေရာက္သည့္တိုင္ ကဗ်ာကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစြာနဲ႔ ဆက္လက္ ေလ့လာသင္ယူေနဆဲ၊ ေခတ္ၿပိဳင္ပံုစံမ်ိဳးစံုနဲ႕ ေရးသားေနဆဲ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ကဗ်ာျဖတ္သန္းမႈကို အင္တာဗ်ဴး အေျဖေတြမွာ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။

သူ႔ဘဝအေၾကာင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္၊ သူ႔ကို ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ အင္တာဗ်ဴးနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ကဗ်ာႏွစ္ပုဒ္ကို မိတ္ဆက္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးကေတာ့ အိုင္အိုဝါတကၠသိုလ္ International Writing Program(IWP) မွာ ဆံုေတြ႔ခဲ့တဲ့အခိုက္ ေဘာ့စဝါနာက အာဖရိကန္ကဗ်ာဆရာမ တီေဂ်ဒီးမားနဲ႔ ပန္ဒိုရာတို႔က ေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်က္ဖရီ ပါပရိုရာ ဟိုးလ္မန္း ကို ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕မွာ ေမြးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ မွာ သူ႔မိဘေတြနဲ႔အတူ နယူးဇီလန္ကို ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့တယ္။ ေတာင္ပိုင္းေဒသ ကမ္းရိုးတမ္းက ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္းလုပ္ငန္း ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ႀကီးျပင္းလာခဲ့ၿပီး အဲဒီ ဘဝဟာ သူ႕ရဲ႕ စာေတြအေပၚ ထင္ဟပ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဂ်က္ဖရီ ဟာ သူ႔အခ်စ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကဗ်ာအျပင္ သမုိင္း၊ မွတ္တမ္း စတဲ့ သုတစာေတြ၊ ေဝဖန္သံုးသပ္ခ်က္နဲ႔ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေဆာင္းပါးေတြ ေရးသားပါတယ္။ လတ္တေလာမွာေတာ့ ခရစ္ခ်ပ္ခ်္မွာ ရွိတဲ့ ကန္တာဘာရီ တကၠသိုလ္မွာ Senior Adjunct Fellow အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ (၂၀၁၂ ႏိုဝင္ဘာမွာ ပင္စင္ယူမယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။)

သူ႕ကဗ်ာစာအုပ္ ၇ အုပ္ထဲက ပထမဆံုး စာအုပ္ကို ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးထုတ္ေဝခဲ့တဲ့  ကဗ်ာစာအုပ္ကေတာ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ကန္တာဘာရီ တကၠသိုလ္က ထုတ္ေဝတဲ့ “လႈပ္ခါခ်ျခင္း ၆.၃” ျဖစ္ပါတယ္။ ငလ်င္အေၾကာင္းကို အေျခခံတဲ့ ကဗ်ာေတြျဖစ္ပါတယ္။ သုတစာေပအေနနဲ႕ေတာ့ သမိုင္းစာအုပ္တစ္အုပ္ျဖစ္တဲ့ “ကမၻာႏွစ္ခုရဲ႕ အေကာင္းဆံုး” စာအုပ္ကို ၂၀၁၀ မွာ ထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး “ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ေလယာဥ္မွဴး” စာအုပ္ကို ၂၀၁၃ စင္တင္ဘာမွာ ထုတ္ေဝပါမယ္။  

ေမး။      ။ ဆရာက အခ်ိန္ျပည့္စာေရးဆရာတစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါသလား။ မဟုတ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ တျခားဘာေတြမ်ား လုပ္ပါသလဲ။

ေျဖ။       ။အခုဆိုရင္ေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ အခ်ိန္တုိင္းလိုလိုေရးတဲ့ စာေရးဆရာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုျဖစ္လာဖို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ယူခဲ့ရတယ္။ ၂၀၁၂ ႏိုဝင္ဘာလကုန္မွာ ကၽြန္ေတာ္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ျပည့္လို႔ အစိုးရဆီက ပင္စင္လစာ ရေတာ့မယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ဘဝမွာ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ပင္စင္စား အခ်ိန္ျပည့္ စာေရးဆရာျဖစ္ေတာ့မယ္။   အလုပ္ကေန အနားယူတယ္ ဆိုတာကေတာ့ ဘာကုိဆိုလိုမလဲ မသိဘူး။ နယူးဇီလန္နဲ႔ တျခားဘယ္ေနရာက  စာေရးဆရာေတြမဆို စာေရးတာတစ္ခုတည္းနဲ႔ အသက္ေမြးဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က အခ်ိန္ျပည့္ အသက္ရွင္ေနထုိင္တဲ့ လူသားတစ္ေယာက္ပါ။ ဒီေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဘာသာစကားနဲ႔ အေတြ႔အႀကံဳေတြကို စုပ္ယူထားၿပီး စာေရးဖို႔ အၿမဲအဆင္သင့္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ထုိင္ၿပီး တစ္ခုခု ေရးလိုက္တဲ့အခါ စာမ်က္ႏွာေတြေပၚမွာ ေရာက္လာမယ့္စာေတြ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ျဖစ္လာပါတယ္။

ေမး။      ။ဘာေၾကာင့္ ဘယ္သူ႔အတြက္ ဆရာ စာေရးပါသလဲ။

ေျဖ။       ။ ကၽြန္ေတာ္ စာေရးရတာ ေပ်ာ္ရႊင္ႏွစ္ၿခိဳက္လို႔ ေရးတာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ စကားလံုးေတြနဲ႔ ကစားရတာ ႀကိဳက္လို႔ပါ။ မူလတန္းေက်ာင္းသား အရြယ္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ့္ အဂၤလိပ္စာ စြမ္းရည္ကို ျမင္ၾကတဲ့ ဆရာဆရာမေတြရဲ႕ အားေပးမႈကို ရခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အသက္ ၁၁ ႏွစ္အရြယ္မွာ ေလယာဥ္ပ်ံကို စတီထြင္ခဲ့တဲ့ ရိုက္ညီေနာင္အေၾကာင္း ပထမဆံုး ကဗ်ာကို ေရးခဲ့တယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ကိုယ့္အတြက္လည္း စာေရးသလို စာဖတ္ပရိသတ္သာ ရွိခဲ့ရင္ သူမ်ားေတြအတြက္ပါ စာေရးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္စာအုပ္ေတြကို ဘယ္သူမွ ဝယ္မဖတ္ေတာင္မွ  ကိုယ့္ဘာသာေရးၿပီး ကိုယ့္ဘာသာဖတ္ပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ စာေရးျခင္းက အသက္ရွဳျခင္းနဲ႔ တူပါတယ္။ 

 .....................

 အျပည့္အစံုကို ဖတ္ရႈရန္ ရသကမ္းေျခ လပြတၱာအြန္လိုင္း မဂၢဇင္း သို႔သြားပါ။ 

Expand..

Summary..

အျမင့္မူးေရာဂါ (ကိုရီးယား ဘာသာျပန္ဝတၳဳတို) အပိုင္း ၃ ဇာတ္သိမ္း

(အပိုင္း ၂ မွ)
ကၽြန္ေတာ္ကလည္း သူ႔ကို ျပန္ေခါင္းညြတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ ရွာပလူမ်ိဳး က ဆံပင္ေကာက္ေကာက္ အသားနက္နက္ ရိုးရိုးသားသားပံုစံနဲ႕ တကယ့္ကို ေတာင္ေပၚရြာသားရုပ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို မိတ္ဆက္ၾကတယ္။ သူ႔နာမည္က ျပာဘ။ သူ႕ဟာ ကက္တ္မန္ဒူၿမိဳ႕က ခရီးသြားအက်ိဳးေဆာင္ ကုမၸဏီက ငွားထားတဲ့ ဧည့္လမ္းညႊန္ပါ။

၃။ ဒုတိယအဆင့္

လူကလာ ကေနစၿပီးေတာ့ ၃၄၄၀ မီတာျမင့္တဲ့ နမ္ခ်ီကို သံုးရက္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ၿပီး ျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကို စားေသာက္ဆိုင္မွာ ေတာင္တက္သမားႀကီးက သတိေပးထားတဲ့အတုိင္းပါပဲ။ မီတာ၈၀၀၀ ေထာင္မတ္ေနတဲ့ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ေတာင္ထိပ္ေတြရွိတဲ့ ခမ္ဗ်ဳေဒသကို ျဖတ္ရတဲ့ ေတာင္တက္သမားေတြအဖို႔  အျမင့္မူးေရာဂါ စြဲကပ္လာတာေလာက္ အႏၱရာယ္ႀကီးတဲ့ အရာ မရိွေတာ့ပါဘူး။ အျမင့္မူးေရာဂါကို အေကာင္းဆံုးကုသနည္းကေတာ့ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ပါပဲ။ အဲဒါကေတာ့ တစ္ေန႔ကို မီတာ ၃၀၀ ထက္မပိုဘဲ ျဖည္းျဖည္းလမ္းေလွ်ာက္ဖို႔ပါ။

အျမင့္ ၃၉၇၃ မီတာရွိတဲ့ မြန္လ ဆိုတဲ့ ေနရာကို ေရာက္တယ္ဆိုရင္ပဲ အျမင့္မူးေရာဂါကို ပထမဆံုး အႀကိမ္ စခံစားရပါေတာ့တယ္။ နမ္ခ်ီကေန ထြက္လာေတာ့ ႏွင္းေတြလည္း ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ခုလံုး မႈန္မိႈင္းသြားေအာင္ သည္းသည္းမဲမဲ က်လာတယ္။ ႏွင္းေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့ ေခါင္းေပၚမွာ တစ္ေယာက္ေယာက္က ငရုပ္ေကာင္းမႈန္႕ေတြ ဆက္တုိက္ ျဖဴးခ်လိုက္သလို တစစ္္စစ္နဲ႔ နာက်င္ေစပါတယ္။ ႏွင္းထဲမွာ သံုးနာရီေလာက္ၾကာေအာင္ လမ္းေလွ်ာက္ၿပီးတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္ဟာ တျဖည္းျဖည္း အာရုံေတြေဝဝါးလာၿပီး အိပ္မက္ထဲမွာ လမ္းေလွ်ာက္ရသလို ျဖစ္လာပါတယ္။

ေလးနာရီေလာက္ၾကာေအာင္ လမ္းေလွ်ာက္အၿပီးမွာ နားေနခန္းကိုလည္း ေရာက္ေရာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ စကားဟဟေတာင္ မေျပာႏုိင္ေတာ့ဘဲ ေျခကုန္လက္ပန္း က်သြားပါတယ္။ မီတာ ၅၀၀ ေက်ာ္ကို တက္လာတဲ့ အဲဒီတစ္ေန႔တာအၿပီးမွာ ေက်ာပိုးအိတ္ကို ခ်လိုက္တာနဲ႔ မူးေဝလာေတာ့ပါတယ္။ ရွဴးဖိနပ္နဲ႔ ေျခအိတ္ကို ခၽြတ္ဖို႔လုပ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ လက္ေတြက လိုက္မလာေတာ့ဘူး။ တကိုယ္လံုး တုန္တုန္ယင္ယင္နဲ႔  ေလကို အငန္းမရ ရွဴေနရတယ္။ ထပ္ခါထပ္ခါ သုတ္ပစ္လည္း ႏွာရည္ေတြက တုတ္တုတ္က်ေနပါတယ္။ ဝီစကီပုလင္းေပါင္းမ်ားစြာကို ေသာက္ထားသလို ကၽြန္ေတာ့္ ကိုယ္ခႏၶာဟာ ဒယီးဒယိုင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

အဆက္မျပတ္ ေခ်ာင္းဆိုးေနတဲ့အတြက္ တစ္ညလံုး အိပ္မရခဲ့ပါဘူး။ အႏုတ္ သံုးဆယ့္ငါး ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ရွိတဲ့ အပူခ်ိန္မွာ ပါးလ်ေနတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေလေအးေတြကို တစ္ညလံုး အသက္ျပင္းျပင္း ရွဴသြင္းခဲ့ရလို႔ ႏွာေခါင္းကလည္း ေအးခဲေနပါၿပီ။ အိမ္က ေႏြးေထြးတဲ့ အိပ္ရာနဲ႔ မိန္းမရဲ႕ အေပြ႔အဖက္ကိုသာ ျပန္တမ္းတေနမိပါေတာ့တယ္။

                                      …………………

လမ္းေလွ်ာက္တာ ဆယ့္ႏွစ္ရက္ ၾကာသြားတဲ့ေန႔မွာ ၄၄၅၀ မီတာျမင့္တဲ့ မက္ဟာမို ေတာင္ထိပ္က ရပ္နားစခန္းမွာ ေန႔လည္စာစားရင္း ေနပူဆာလႈံေနတုန္း သူ႕ကို ေတြ႔လိုက္ပါတယ္။ ေခါက္ကုလားထိုင္ေပၚမွာ ထိုင္ေနတဲ့ အသက္ႀကီးႀကီး ရွာပလူမ်ိဳး တစ္ေယာက္ ပါ။ သူဟာ ဟိုးအေဝးက ႏွင္းဖံုးေတာင္တန္းေတြကို ေငးၾကည့္ရင္း စီးကရက္ေသာက္ၿပီး ေအးေအးေဆးေဆး အပန္းေျဖေနပံုပါ။ ရာသီဥတုကလည္း သာယာေနပါတယ္။

“ဒီေန႔ရာသီဥတုက သာယာလိုက္တာဗ်ာ.. မဟုတ္ဘူးလား”

ရွာပအဘိုးႀကီးက ကၽြန္ေတာ့္ဘက္ကို ေခါင္းလွည့္ၿပီး အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ သူ႔မ်က္လံုးေတြကေတာ့ မွိတ္ထားဆဲ။ သူ႔မ်က္ႏွာက မဲေျပာင္ေနၿပီး ပါးေရနားေရ တြန္႔လိပ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏႈတ္ခမ္းေမႊးေပၚက သိမ္းငွက္ႏႈတ္သီးလို ႏွာေခါင္းေကာက္ႀကီးကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ မာန္ကုိ ေဆာင္ေနပါေသးတယ္။ အပန္းေျဖခန္းပိုင္ရွင္ဆီမွာ ညတုန္းက ၾကားခဲ့ရတာက ဒီအဘိုးႀကီးဟာ ႏိုင္ငံေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာက ေတာင္တက္လာသူေတြနဲ႔ အတူတူ ဒီဧဝရတ္ေတာင္ကို ငယ္ငယ္ကတည္းက အႀကိမ္ေပါင္း မ်ားစြာ တက္ခဲ့တယ္တဲ့။ သူ႕ကို နန္းေတာ္မွာ ဘုရင္ကေတာင္ မွတ္တမ္းတင္ဂုဏ္ျပဳ ထားရပါသတဲ့။

 “အခုေတာ့ သာယာေနတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ခဏေနရင္ ႏွင္းေတြအမ်ားႀကီး က်ေတာ့မယ္”

အဘိုးႀကီးရဲ႕အသံက ခၽြဲကပ္သံ ပါေနေပမယ့္ အဂၤလိပ္စကားေတာ့ အေတာ္ေကာင္းေကာင္း ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ေဘးမွာထိုင္လိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေတာ္ၾကာၾကာ စကားစျမည္ ေျပာျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ ေတာင္ၾကားထဲက ပဲ့တင္ထပ္လာတဲ့ စက္သံႀကီးတစ္ခုကို ၾကားလိုက္ရတယ္။

“ဘာသံလဲ”

“အဲဒါ ဟယ္လီေကာ္ပတာသံေပ့ါ။ ဒီေခတ္လူေတြက ဘယ္လို သက္ေတာင့္သက္သာ သေဘာထားရမယ္ ဆိုတာ မသိၾကဘူး။ ေတာင္တက္တယ္ဆိုတာက ျဖစ္စဥ္တစ္ခုရယ္ပါ။ ကုိယ့္ကိုယ္ကို အရမ္း တြန္းတြန္းတိုက္တုိက္ လုပ္ရင္ ဒါေတြ ျဖစ္လာတတ္တယ္”

 “ဘာေတြျဖစ္လာတတ္တာလဲ။ သူတို႔က ဘာလို႔ ဟယ္လီေကာ္ပတာကို ဒီအထိ ပ်ံလာရတာလဲ”

“တခါတေလ ဒီလိုပဲ။ ငါလည္း တစ္ႀကိမ္ေတာ့ အဲဒီလို ဟယ္လီေကာ္ပတာထဲ လိုက္လာဖူးတယ္။ တစ္ႀကိမ္ပါပဲ။ ေရခဲျပင္အက္ကြဲေၾကာင္းထဲကို ျပဳတ္က်ၿပီးေတာ့ ေရခဲတံုးညပ္ၿပီး ငါ့ညာေျခေထာက္ က်ိဳးသြားခဲ့တယ္။ ႀကိဳးကြင္း ကယ္ေပလို႔သာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ငါ ေတာင္တက္တာ နားလိုက္ရေတာ့တယ္။ ဒီေနရာကို ေနာက္တစ္ခါ အဲဒီလိုလာဖို႔ မစဥ္းစားေတာ့ဘူး”

အဘိုးႀကီးရဲ႕ ေဆးလိပ္မီးခိုးေငြ႔ ေတြကို ရွဴသြင္းရင္း ကၽြန္ေတာ္ ေခါင္းညိတ္လိုက္တယ္။ သူ႔ေဘးမွာ ေတာင္ေဝွးတစ္ေခ်ာင္းခ်ထားတာကို အခုမွ သတိထားမိတယ္။

“မင္းက ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေတာင္တက္မယ့္လူလို႔ ၾကားတယ္။ ေနထိုင္ေကာင္းရဲ႕လားကြ”

“ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးရက္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ နည္းနည္းေၾကာက္ေနမိတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ္ မီတာ ၅၀၀ ေက်ာ္ တက္ခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ရူးေနတာပဲျဖစ္မွာပါ။ အဲဒီေန႔က ညစာစားေတာ့ အိမ္မက္ထဲမွာ အစားအေသာက္ေတြက ႏွာေခါင္းထဲ လာဆို႔ေနသလိုလို ခံစားလိုက္ရတယ္”

အဘိုးႀကီးက ခၽြဲဟပ္ၿပီး ႏွင္းေတြေပၚကို ေထြးထုတ္လုိက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ သြားက်ိဳးေတြေပၚေအာင္ တစ္ခ်က္ရယ္လိုက္တယ္။

“ေအးေပါ့ကြာ စိတ္မွန္တဲ့လူဆိုရင္ ဒီေနရာကို ဘယ္ေရာက္လာပါ့မလဲ။ ဒီထိအေရာက္ ေတာင္ေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ တက္လာႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ရူးသြပ္ေနမွ ရတာ”

ကၽြန္ေတာ္က အလိုက္သင့္ ေထာက္ခံလိုက္တယ္။ အဘိုးႀကီးက ပထမဆံုးအေနနဲ႔ သူ႕ေခါင္းကို ေထာင္လုိက္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ကို ၾကည့္ပါတယ္။ သူ ၿပံဳးလိုက္ေတာ့ ပါးေရေတြက ကြန္တိုေျမပံုလို တြန္႔လိပ္သြားတယ္။ ေတာင္တန္းေဒသမွာ သူ ဘယ္ေလာက္အခ်ိန္ၾကာေအာင္ ေနထုိင္ခဲ့သလဲဆိုတာကို ခ်က္ခ်င္းခံစားၾကည့္လို႔ရတယ္။

“ငါလည္း အျမင့္ဆံုးနဲ႕ အျမန္ဆံုး ေတာင္တက္ခဲ့ခ်ိန္က ဒီလိုပဲေနခဲ့မွာပါ။ ဒါေပမယ့္ သက္ေတာင့္သက္သာ သေဘာထားပါကြာ။ ငါ့လိုမလုပ္နဲ႔”

“ကၽြန္ေတာ္ စိတ္ပူေနေသးတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္ အဲဒီေနရာကို အသက္နဲ႔ခႏၶာအိုးစားမကြဲပဲ ေရာက္ႏုိင္ပါ့မလားမသိဘူး”

ကၽြန္ေတာ့္ေရွ႕က ႏွင္းေတြဖံုးေနတဲ့ ျမင္ကြင္းကို ေငးၾကည့္ေနမိတယ္။ ႏွင္းေငြ႔ေလေပြေတြနဲ႕ ဖုန္မႈန္႔ေတြက ေလတစ္ခ်က္တိုက္လိုက္တိုင္း ဂ်ဳံမႈန္႔ေတြနဲ႕ ေပါင္ဒါရိုက္ေနသလို ပ်ံလြင့္ေနတယ္။ ႏြားေနာက္တစ္အုပ္က ေတာင္ကုန္းေရွ႕က စားက်က္မွာ ျမက္ေတြစားေနၾကတယ္။ သူတို႔အထက္က အျပာေရာင္ မိုးေကာင္းကင္မွာေတာ့ အနက္ေရာင္ လင္းယုန္တစ္ေကာင္က ပ်ံဝဲေနတယ္။ ဒီျမင္ကြင္းကို ျမင္ရတာ ရင္ထဲမွာ ဟာတာတာႀကီး။ ဒါဟာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာအထက္ မီတာ ၄၅၀၀ အျမင့္မွာပါ။

“ဒီေနရာက ခဏေစာင့္”

အဘိုးႀကီးက ေတာင္ေဝွးကို ေထာက္ၿပီး ရုတ္တရက္ ထရပ္လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ နားေနေဆာင္ထဲကေန တစ္ခုခုသြားယူတယ္

“ဒီမွာ ဒါကိုယူထား၊ အႏၱရာယ္တစ္ခုခုနဲ႔ ႀကံဳလာရင္ ဒါကို ဖြင့္ၿပီး ဟိမဝႏၱာေတာင္ေစာင့္နတ္ေတြကို ဆုေတာင္းပါ။ သူတို႔က မင္းကို ကူညီလိမ့္မယ္”

အဲဒီလိုေျပာၿပီး ကၽြန္ေတာ့္လက္ထဲကို စာအိတ္မဲေမွာင္ေမွာင္ေလး တစ္လံုး လာထည့္ပါတယ္။ အဲဒီစာအိတ္က အေသပိတ္ထားတယ္။ အထဲမွာ ဘာပါသလဲဆိုတာ အတပ္မေျပာႏိုင္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္က အဘိုးႀကီးကို ေမးခြန္းတစ္ခြန္း ထပ္ေမးခ်င္ေသးတယ္။ သူက တံခါးဖြင့္ထြက္သြားခါနီးဆိုေတာ့ ေအာ္ေမးလိုက္ရတယ္။

 “ေတာင္ေစာင့္နတ္ေတြက ကၽြန္ေတာ့္ဆုေတာင္းကို တကယ္ ၾကားမွာလား”

သြားက်ိဳးေတြေပၚေအာင္ အဘိုးႀကီးက ေျခာက္ကပ္ကပ္ရယ္ေမာလိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ျပန္ေျပာတယ္။

“မင္းမွာ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ရွိလား”

အဘိုးႀကီးက နားေနခန္းထဲ ဝင္ေရာက္ေပ်ာက္ကြယ္သြားစဥ္မွာပဲ ကၽြန္ေတာ္က လက္မေထာင္ျပလုိက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ခပ္တိုးတိုး ရယ္လုိက္မိတယ္။ ေလယာဥ္စီးၿပီး လူကလာ ကေန လာခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ကစလို႔ ဆယ့္ႏွစ္ရက္တာ အတြင္းမွာ အဲဒီ ပလတ္စတစ္ကဒ္ကေလးကို ေဘာင္းဘီအိတ္ကပ္ထဲကေန တစ္ခါမွ ထုတ္စရာ မလိုေသးပါဘူး။



 ၄။ ထိပ္ဆံုး အဆင့္

ပင္လယ္ေရအထက္ အျမင့္ မီတာေပါင္း ၄၇၅၀ ရွိတဲ့ ဂိုက်ိဳက နာမစေတ နားေနေဆာင္ကို ကၽြန္ေတာ္ ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေနာက္ထပ္ ဧည့္သည္ တစ္ေယာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံက စေကာ့ လို႕ေခၚတဲ့ အသက္ ၂၇ ႏွစ္အရြယ္ လူျဖဴတစ္ေယာက္ပါ။ စေကာ့ဟာ သိပ္ကို တက္ၾကြအားေကာင္းတဲ့ ေတာင္တက္သမားတစ္ေယာက္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ဆယ့္ေလးရက္ၾကာေအာင္ လမ္းေလွ်ာက္ခဲ့ရတဲ့ ဆုိးဆိုးဝါးဝါး နာမည္ေက်ာ္ ခ်ိဳလေတာင္ၾကားကို သူက အခ်ိန္ေကာင္းမွာ ကိုးရက္နဲ႔အေရာက္ ျဖတ္လာခဲ့တယ္။ ဒါက တကယ့္ကို မွတ္သားေလာက္ဖြယ္ အရွိန္နဲ႔ သန္မာမႈပါ။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကို ဘာေၾကာင့္ ဒီေလာက္ အလ်င္စလို ျဖစ္လာခဲ့တာလဲ လို႔ ေမးေတာ့ သူက ခရီးသြားစရိတ္ သက္သာေအာင္လို႔ သူမ်ားေတြထက္ ျမန္တဲ့ ႏႈန္းနဲ႔ အဲဒီေနရာေတြကို ျဖတ္လာခဲ့တာပါ လို႕ေျပာတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကံမေကာင္းစြာပဲ စေကာ့ဟာ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္ျဖစ္တဲ့ ဂိုက်ိဳေတာင္ထိပ္ကို ျမင္ေနရတဲ့အခ်ိန္က်မွ အျမင့္မူးေရာဂါ ခံစာားေနရပါၿပီ။ သူဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ရက္လံုးလံုး ေနေကာင္းေအာင္ နားေနခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ထိ မီးဖိုေဘးမွာ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္မ်က္ႏွာနဲ႔ ေခ်ာင္းတဟြပ္ဟြပ္ ျဖစ္ေနတုန္းပါ။ နားေနေဆာင္ပိုင္ရွင္နဲ႔ စေကာ့ရဲ႕ လမ္းျပ ရွာပလူမ်ိဳး က သူ႔ကို ျပန္ဆင္းေစခ်င္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ သူက သက္လာလာဦးမလားလို႔ ဆက္ေစာင့္ေနခ်င္ပါေသးတယ္။

ေနာက္တစ္ေန႔မွာေတာ့ နည္းနည္းပါးပါးေလာက္ပဲ ထုပ္ပိုးသယ္ေဆာင္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ ဂိုက်ိဳေတာင္ထိပ္ကို စတက္ပါတယ္။ ဒါဟာ အေပ်ာ္ထမ္း ေတာင္တက္သမားတစ္ေယာက္အဖို႔ ဧဝရတ္ေတာင္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္ေစာင္းမွာ အျမင့္ဆုံး ေရာက္ႏိုင္တဲ့ေနရာပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ ေခါင္းေပၚမွာေရာ ေအာက္မွာေရာ တိမ္ေတြလြင့္ေမ်ာေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မ်က္စိေရွ႔မွာေတာ့ မီတာ ၈၀၀၀ ျမင့္ၾကတဲ့ ပူမိုရိ၊ ခ်န္ေစ၊ ခ်ိဳမိုလမ္မာ၊ ႏုပါ၊ လိုေစ၊ လိုေစရွာနဲ႔ မကာလုေလ ေတာင္ထိပ္ေတြဟာ ႏွင္းေတြဖံုးၿပီး တင့္တယ္လွပေနပါတယ္။ ဒါဟာ “ကမၻာေျမရဲ႕ အျဖဴေရာင္ေက်ာရိုး” လို႔ တင္စားေခၚေဝၚၾကတဲ့ ေနရာပါပဲ။

စိတ္ကူးအိမ္မက္ထဲကအတိုင္း ေတာင္ထိပ္ကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေရာက္လာတဲ့အတြက္ ပီတိေတြျဖာေနဖို႔ ေဝးစြ။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဘယ္လိုမွ ခံစားလို႔မရႏိုင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ ဧဝရတ္ေတာင္ရဲ႕ ပိုေဝးတဲ့ေနရာမွာ ရွိတဲ့ အျမင့္ဆံုး ေတာင္ထိပ္တစ္ခုကို လွမ္းၾကည့္ဖို႔ ပိုေကာင္းတဲ့ ေနရာေလာက္ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္က ဘီလူးႀကီးတစ္ေကာင္ရဲ႕ ပုခံုးေပၚကထုိင္ၾကည့္ရင္ ကမၻာႀကီးကုိ ပိစိေကြးေလး လွမ္းျမင္ရမယ္လို႔ ထင္ခဲ့တာပါ။ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ပိုျမင့္တဲ့ ဘီလူးႀကီးေတြရဲ႕ ပုခံုးေတြ ေခါင္းေတြက ကၽြန္ေတာ့္ျမင္ကြင္းကို ကာဆီးေနတယ္။ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ေတာင္ထိပ္ေတြ အားလံုးကို တၿပိဳင္နက္ ျမင္ရဖို႔ဆိုတာက မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ဆႏၵေတြ စုေပါင္းထားတဲ့ တမံတစ္ခုက ကာဆီးထားသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ ေခါင္းေပၚက ကမၻာဟာ ကၽြန္ေတာ့္ ေျခေထာက္ေအာက္က ကမၻာနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္ ပိုခန္းနားႀကီးက်ယ္မယ္လို႔ ထင္ခဲ့မိတာ တကယ္မဟုတ္ဘူး။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္မ်က္စိေရွ႕က ျဖန္႔က်က္ေနတဲ့ ျမင္ကြင္းတစ္ခုလံုးဟာ လိမ္ညာေနတာ လို႔ ခံစားေနရတယ္။

                                      …….

ဂိုက်ိဳေတာင္ထိပ္က ျပန္ဆင္းလာေတာ့ ႏွင္းေတြ သည္းသည္း က်လာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တက္ခဲ့တဲ့ လမ္းက ႏွင္းေတြ အမ်ားႀကီးဖံုးသြားလို႔ ေပ်ာက္သြားခဲ့ၿပီ။ ျပာဘ က လမ္းကို ဦးေဆာင္ၿပီး ဆင္းပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ေနာက္ ထပ္ၾကပ္မကြာ ေျခခ်ၿပီးတယ္ဆိုရင္ပဲ ႏွင္းေတြက အဆင္းလမ္းကို လိုက္ဖံုးသြားပါတယ္။ ႏွင္းေလေပြကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ အျမင္အာရုံကို ပိတ္ဖံုးၿပီး ပါးျပင္ေပၚ ရိုက္ခတ္လာတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ နားေနေဆာင္ကို ျပန္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ အဝတ္အစားေတာင္ မလဲႏိုင္ဘဲ အခန္းထဲကို ဝင္ၿပီး ခရီးေဆာင္အိပ္ရာေပၚမွာ လဲွခ်လိုက္ပါေတာ့တယ္။

အဲဒီညမွာ လံုးဝ အိပ္မရေအာင္ကို နာက်င္ကိုက္ခဲေနပါတယ္။ ေခါင္းလည္းကိုက္၊ ကိုယ္ေတြလက္ေတြလည္းနာ၊ အသက္ရွဴမဝဘဲ မူးေဝေနပါတယ္။ မြန္လ မွာ ေနမေကာင္းျဖစ္တုန္းက နာခဲ့တာထက္ေတာင္ ပိုဆိုးပါတယ္။ ေန႔လည္က ျမင္ခဲ့တဲ့ တျခားေနရာက ေတာင္ထိပ္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္ သတိမလြတ္တလြတ္ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ မ်က္စိေရွ႕ ဝဲလည္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က အားစိုက္ၾကည့္ေလေလ အဲဒီေတာင္ေတြက ပိုျမင့္လာေလေလ။ ကၽြန္ေတာ္က သူတို႔ကို ေပ်ာက္သြားေအာင္ လ်စ္လ်ဴရႈလုိက္ေလေလ သူတို႔က ႏွင္းေရာင္ေဖြးေဖြးနဲ႔ ပိုေတာက္ပေလေလ ျဖစ္ေနပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အလွအပကို ေၾကာက္ရြံ႕မိေပမယ့္ မခုခံႏိုင္ဘူး ျဖစ္ေနရပါတယ္။ ဟိုးအေဝးတစ္ေနရာကေန ႏွင္းလိႈင္းလံုးႀကီးေတြ တေဝါေဝါ က်လာသံကို ၾကားေနရပါတယ္။

ႏွစ္ရက္တိုင္တိုင္ ႏွင္းေတြက မရပ္မနား က်ေနခဲ့ပါတယ္။ ေလထဲမွာ အာေခါင္ျခစ္လာတဲ့ ႏွင္းမုန္တိုင္းဟာ မီတာ ၈၀၀၀ ျမင့္တဲ့ ေတာင္ၾကားေတြကေန က်လာတာပါ။ ႏွင္းက်တာ ၿပီးသြားခ်ိန္ကုိ နားေနေဆာင္ထဲကေန ေစာင့္ေနရုံကလြဲလို႔ ဘာမွလုပ္လို႔မရပါဘူး။ ဝမ္းသာစရာေကာင္းတာကေတာ့ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးေန၊ အစားအေသာက္ ေကာင္းေကာင္းစားၿပီး ေသေသခ်ာခ်ာ နားရေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အျမင့္မူးေရာဂါဟာ အေတာ္ သက္သာၿပီး ထူထူေထာင္ေထာင္ ျဖစ္လာပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္က ဂိုက်ိဳေတာင္ထိပ္ကို ေရာက္ၿပီးသြားၿပီဆိုေတာ့ စေကာ့က ပိုၿပီးေတာင္ သြားခ်င္စိတ္ ျပင္းထန္လာပါတယ္။ သူ႔ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ တစ္ေန႔တျခား ပိုဆိုးလာတယ္။ အသက္ရွဴသံေတြ ေခ်ာင္းဆိုးသံေတြက ပိုျပင္းလာတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းေတြ လက္သည္းေတြက ပိုၿပီး မဲနက္ျပာႏွမ္းလာတယ္။ လမ္းေတြလည္း ႏွင္းမုန္တိုင္းေၾကာင့္ အကုန္ပိတ္ဆို႔ကုန္ၿပီဆိုေတာ့ အခုမွ ေတာင္ေအာက္ ျပန္ဆင္းလို႔လည္း မရေတာ့ပါဘူး။ မီးဖိုေဘးက စားပြဲမွာ ကၽြန္ေတာ္စာေရးေနတုန္း သူက ေဘးမွာလာထုိင္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာကလည္း တဟြပ္ဟြပ္ဆိုးေနတဲ့ ေခ်ာင္းေၾကာင့္ အားနည္းတုန္ယင္ေနပါတယ္။ မ်က္တြင္းေခ်ာင္ေခ်ာင္ထဲက မ်က္လံုးေတြကို ပုတ္ခတ္ပုတ္ခတ္လုပ္ရင္း သူက ဆိုလာပါတယ္။

“ရိုးရိုးသားသား ေျပာရရင္ ကၽြန္ေတာ္ ေၾကာက္မိတယ္”

“ဘာကို ေၾကာက္တာလဲကြ”

“ဒီလိုနဲ႔ ေသသြားမွာကို ေၾကာက္တာ”

“ေဟး.. စေကာ့ ရာ၊ ေသမယ့္အေၾကာင္းကို ဘယ္သူကေျပာလို႔လဲ”

ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကို အားေပးႏွစ္သိမ့္ခ်င္လာပါတယ္။ ဟိုတစ္ခ်ိန္က ရွာပ အဘိုးႀကီးဆီက ရလာတဲ့ လက္ေဆာင္ကို သြားသတိရလိုက္တယ္။ အခန္းထဲ ေျပးဝင္သြားၿပီး စာအိတ္မဲေမွာင္ေမွာင္ေလးကို ယူလာလိုက္တယ္။ အသက္အႏၱရာယ္ႀကံဳလာရင္ ဟိမဝႏၱာေတာင္ေစာင့္နတ္ေတြဆီမွာ ဆုေတာင္းပါလို႔ အဘိုးႀကီးက မွာလိုက္တယ္ေလ။ စာအိတ္ကို ဖြင့္လိုက္ေတာ့ စာရြက္ပါးေလးေပၚမွာ ဆုေတာင္းစာလိုလို စာတစ္ေၾကာင္း ေရးထားတာကို ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆန္ေစ့ လက္တစ္ဆုပ္စာေလာက္ ထည့္ထားတယ္။ လူကလာ ကို ပ်ံလာတဲ့ ေလယာဥ္ေပၚမွာ ေတြ႔ခဲ့တဲ့ နီေပါအဘြားႀကီးကို အတုခုိးၿပီး ဆုေတာင္းမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။

 “စေကာ့ .. ငါ မင္းအတြက္ ဆုေတာင္းေပးမယ္၊ ဒါ တကယ္ အလုပ္ျဖစ္မွာပါ”

ကၽြန္ေတာ္က စာရြက္ထဲမွာ ေရးထားတာကို မဖတ္တတ္ေတာ့ လမ္းတေလွ်ာက္မွာ သင္ထားခဲ့တဲ့ တတ္သေရြ႕ မွတ္သေရြ႕ နီေပါဘာသာနဲ႔ ရြတ္လိုက္တယ္။

“ဟာဂ်ာ (ခြင့္ျပဳပါခင္ဗ်ာ) နာမစေတ (မဂၤလာပါ) အြန္ မနီ ပဒမီ ဟမ္ (ကၽြန္ေတာ္ ဆုေတာင္းပါတယ္) ဘက္တီ (အလင္းေရာင္) အူတႏု (တိုးျမင့္္လာပါေစ) ဂိုဟာ (ကူညီပါ) ဒန္ရာဘက္ (ေက်းဇူးတင္ပါတယ္) ဖယ္ရီ ဘီးတိုးလ (ေနာက္လည္း ေတြ႔ဆံုၾကတာေပါ့)”

ဆန္ေစ့ေတြကို ေလထဲေျမွာက္ပစ္လိုက္ခ်ိန္မွာလည္း အဲဒီဆုေတာင္းကို အထပ္ထပ္ အခါခါ ခပ္ျမန္ျမန္ ရြတ္လိုက္ပါတယ္။ စေကာ့ရဲ႕ အေမႊးပြဦးထုပ္၊ ျဖဴေဖ်ာ့ေနတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႔ ဖရိုဖရဲ မုတ္ဆိပ္ေမႊး ပါးသိုင္းေမႊးေတြေပၚကို ဆန္ေစ့ေတြ က်သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဟန္ေဆာင္ ေတာင္းလိုက္တဲ့ ဆုနဲ႔ ျပည့္ပါေစေၾကာင္း စေကာ့က အသံေဖ်ာ့ေဖ်ာ့နဲ႔ ေရရြတ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းတစ္ခုကို တိုးတိုးေလး ေမးလာတယ္။ အဲဒီေမးခြန္းကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အဘုိးႀကီးကို ေမးခဲ့တဲ့ ေမးခြန္းနဲ႔ ထပ္တူထပ္မွ်ပါပဲ။

“ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ဆုေတာင္းကို နတ္ေတြက တကယ္နားေထာင္မွာလားဗ်”

ကၽြန္ေတာ္က အဘိုးႀကီး လုပ္ခဲ့သလိုပဲ သြားေတြေပၚေအာင္ ေျခာက္ကပ္ကပ္ တစ္ခ်က္ရယ္ၿပီး ေျပာလုိက္တယ္။

“စေကာ့ မင္းမွာ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ရွိသလား”

သူက ေခါင္းညိတ္ျပပါတယ္။ အားနည္းေနတဲ့ လက္ေခ်ာင္းေတြနဲ႔ သူ႔ေနာက္က ေဘာင္းဘီအိတ္ကပ္ကို ထုိးျပတယ္။

“ဒါဆို ဟန္က်ၿပီ။ မင္းမေသေတာ့ဘူး ကြ”

                                      …………

ႏွင္းေတြစဲသြားတဲ့ ေနာက္တစ္ေန႔မွာ စေကာ့ဟာ ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ား ျဖစ္လာတယ္။ သူ႔ကို ကက္တ္မန္ဒူ က ေဆးရံုကို ခ်က္ခ်င္းပို႔ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ သူက တျဖည္းျဖည္း ေသလုေမ်ာပါး ျဖစ္လာတာေတာင္မွ သူ႕ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲက ခရက္ဒစ္ကဒ္ကို မထုတ္ေသးဘူး။ သူ႔ဆႏၵနဲ႔ ဆန္႔က်င္ၿပီး သူ႔ကိုျပန္ပို႔ဖို႔ကလြဲလို႔ တျခားေရြးစရာ နည္းလမ္းမရွိေတာ့ဘူး။ လူနာက စိတ္အေျခအေန မေကာင္းေတာ့ဘူးေလ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ သူ႔ကို ေမွာက္လိုက္ၿပီး ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲက ကဒ္ျပားကို ထုတ္ယူလိုက္ရတယ္။ ကဒ္ကို ေပးလိုက္တယ္ဆို လမ္းျပ ရွာပ လည္း နားေနေဆာင္ထဲကေန ခ်က္ခ်င္း ေျပးထြက္သြားေတာ့တယ္။

ဒီခရီးစဥ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ သိခဲ့ရတာကေတာ့ ကယ္ဆယ္ေရး ဟယ္လီေကာ္ပတာေတြဟာ လူေတြ ေသခါနီး ျဖစ္ေနတာေတာင္မွ ပ်ံမလာပါဘူး။ သူတုိ႔လာရင္လည္း အီေလးဆြဲေနတာနဲ႔ ေနာက္က်ေလ့ ရွိပါတယ္။ ခရက္ဒစ္ကဒ္ပိုင္ရွင္က ေဒၚလာသံုးေထာင္ေပးဖို႔ လက္မွတ္ထိုးလိုက္မွပဲ ကက္တ္မန္ဒူကေန ဟယ္လီေကာ္ပတာက စထြက္ပါတယ္။ ေတာင္တက္ခရီးသြားေတြရဲ႕ ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲက ခရက္ဒစ္ကဒ္ဟာ ထုိင္ခ်လိုက္တိုင္း တင္ပါးမွာ ေထာက္မိသြားတဲ့အခါ သူတို႔ေတြကို အျမင့္မူးေရာဂါအတြက္ သတိထားဖို႔ အခ်က္ျပလိုက္သလိုပါ။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီကဒ္ျပားဟာ သူတို႔ အသက္အႏၱရာယ္ႀကံဳလာရင္ ေတာင္တန္းေတြကေန ျပန္လာႏိုင္ေအာင္ ကယ္တင္ႏုိင္မယ့္ လက္မွတ္ ဆိုတာကိုလည္း သတိေပးေနသလိုပါ။


၅။ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးေသာအခါ

ဓာတ္ေလွခါးက ကၽြန္ေတာ့္တိုက္ခန္းရွိရာကို တက္လာတုန္း ကၽြန္ေတာ့္ ရင္ေတြ ခုန္ေနပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ့္ရာကို ေဘးမသီရန္မခ ျပန္ေရာက္ခဲ့ပါၿပီ။ ဓာတ္ေလွခါးထဲက မွန္ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ တကယ့္ ေတာင္တက္သမားတစ္ေယာက္ ပံုစံေပါက္ေနတယ္ဆိုတာကို ျမင္ေနရပါတယ္။ ပါးျပင္ေတြနဲ႕ ႏွာေခါင္းက ေအးခဲနီရဲလို႔။ မုတ္ဆိတ္ေမႊးေတြကလည္း ျပာႏွမ္းေနတဲ့ ႏႈတ္ခမ္းေအာက္မွာ တြဲလြဲက်လို႔။ ကၽြန္ေတာ့္ကိုျမင္ရင္ မိန္းမမ်က္ႏွာ ဘယ္လိုမ်ားျဖစ္သြားမလဲလို႔ သိခ်င္ေနမိပါတယ္။ အိမ္တံခါးဝမွာ ရပ္ရင္း လူေခၚေခါင္းေလာင္းခလုတ္ကို မႏွိပ္ခင္မွာ အသက္ျပင္းျပင္း တစ္ခ်က္ ရွဴလိုက္ပါတယ္။

“တင္း… ေတာင္”

ခလုတ္ကိုႏွိပ္ရင္း မွန္ဘီလူး ေခ်ာင္းၾကည့္ေပါက္ေလးကေန ၾကည့္လုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာတံု႕ျပန္သံမွ မၾကားရပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ထပ္ႏွိပ္လုိက္ၿပီး တစ္ေယာက္ေယာက္ ထြက္လာမွာကို ေစာင့္ေနလိုက္ပါတယ္။ လက္ဖ်ားက စီးက်တဲ့အထိ ေခၽြးေစးေတြ ျပန္လာပါတယ္။ ေသာ့ရဲ႕ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ကို ရိုက္ထည့္လုလုမွာ တံခါးက ပြင့္လာပါတယ္။

“ေဟး.. ဒီမွာ ဘယ္သူလဲ ၾကည့္စမ္း”

မိန္းမက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေတာက္ပတဲ့အၿပဳံးနဲ႔ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ ေရွ႕မွာလြယ္ထားတဲ့ ေန႔ခင္းလြယ္အိတ္ကို ပစ္ခ်လိုက္တယ္။ မိန္းမကို ေပြ႕ဖက္ ပါးခ်င္းကပ္ၿပီးတဲ့အခါ သူက မီးဖိုေခ်ာင္ထဲ ဝင္သြားၿပီး လွမ္းေျပာပါတယ္။

“ေမာင့္ပစၥည္းေတြ ခ်ထားၿပီး လက္ေဆးေလ၊ ဆာေနေရာေပါ့”

ညစာက စားပြဲေပၚမွာ အဆင္သင့္ေရာက္ေနပါၿပီ။ အိုးထဲက ဟင္းခ်ိဳရဲ႕ ပြက္ပြက္ဆူသံနဲ႔ အကင္ဖီးဖိုေပၚက လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ အသားကင္နံ႔က နတ္သုဒၶာလို ခ်ိဳၿမိန္လွတယ္။

“ငါ့ ဇာတ္လမ္းကို နားေထာင္ၾကည့္ပါဦး။ ဧဝရတ္ေတာင္မွာ တကယ့္ကို စိတ္ဝင္စားစရာေတြ  ျဖစ္ခဲ့တယ္”

စားရင္းေသာက္ရင္း မိန္းမကို ကၽြန္ေတာ္က စေကာ့အေၾကာင္း ေျပာျပလိုက္ပါတယ္။ စေကာ့ဟာ ေတာင္ေပၚကေန ဟယ္လီေကာ္ပတာနဲ႔ ပ်ံဆင္းသြားရတဲ့ ဇာတ္ကြက္ကိုေရာက္ေတာ့ မိန္းမက သိပ္ကို အံ့ၾသသြားတဲ့ မ်က္ႏွာထားကိုျပတယ္။ သူ႔စိတ္ဝင္တစား တံု႔ျပန္မႈေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္း အားတက္လာၿပီး အသံက်ယ္က်ယ္နဲ႔ အားရပါးရ ဆက္ေျပာျပလိုက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အမူအရာေတြက အကဲပိုလာတယ္။ ဇြန္းကို ေလထဲေဝွ႔ယမ္းၿပီး ဆက္ေျပာလိုက္တယ္။

“တကယ္ပါပဲကြာ…။ အဲဒါ သိကၡာကို မရွိတာပါ။ လူတစ္ေယာက္အသက္အတြက္ ေဒၚလာသံုးေထာင္ ေပးရမတဲ့”

ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ရက္ႏွစ္ဆယ္ၾကာေအာင္ ဖင္ခုထိုင္လာတဲ့ ခရက္ဒစ္ကဒ္ကို ဂုဏ္ယူဝံ့ၾကြားစြာ ထုတ္ျပလုိက္တယ္။ ကဒ္ျပားကေတာ့ အစင္းရာအျခစ္ရာေတြနဲ႔ မမွတ္မိေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

“ၾကည့္ေလ၊ ဒါကို တစ္ႀကိမ္ေတာင္ မသံုးခဲ့ရဘူး။ ဒီေတာ့ ေဒၚလာသံုးေထာင္ သက္သာလာတဲ့ သေဘာပဲ။ မေပ်ာ္ဘူးလား မိန္းမရာ”

မိန္းမက သူ႔မ်က္ႏွာကို လက္နဲ႔အုပ္ၿပီး အၾကာႀကီး ရယ္ပါတယ္။ အစကေတာ့ သူက ကၽြန္ေတာ္ ခရက္ဒစ္ကဒ္ သံုးစရာမလိုဘဲ ေဘးမသီရန္မခ ျပန္လာႏိုင္လို႔ ဂုဏ္ယူေပ်ာ္ရႊင္ေနတယ္လို႔ ထင္လိုက္မိတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သူေျပာတဲ့စကားကိုလည္း ၾကားေရာ မီတာေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာျမင့္တဲ့ ေတာင္ေပၚက က်လာတဲ့ ႏွင္းလိႈင္းလံုးႀကီးနဲ႔ အေဆာင့္ခံလိုက္ရသလို ျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။

“အိုး… ေမာင္ရယ္.. ရွင္မသိဘူးလား။ ဒီကဒ္က ေဒၚလာ ႏွစ္ေထာင္အထိပဲ ပိုက္ဆံသံုးလို႔ ရတယ္ေလ”



(ကိုရီးယား စာေရးဆရာ Hae Yisoo ေရးသားေသာ Altitude Sickness ကို Yoonna Amy Cho က ကိုရီးယားဘာသာမွ အဂၤလိပ္ဘာသာသို႔ ျပန္ဆိုထားသည္ကို ပန္ဒိုရာက ျမန္မာဘာသာသို႔ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ပါသည္။ မူရင္းဝတၳဳတိုကို စာေရးဆရာကိုယ္တိုင္က တည္းျဖတ္ကာ အတိုခ်ံဳးထားေသာ version ျဖစ္ပါသည္။)

 Altitude Sickness ကို အဂၤလိပ္လိုျပန္ထားတဲ့ version ကို ဖတ္ခ်င္ရင္ ဒီမွာ ဖတ္ၾကည့္လုိ႔လည္းရပါတယ္ http://iwp.uiowa.edu/sites/iwp.uiowa.edu/files/HAE_sample_REVISED_9_20.pdf ။ ပန္ဒိုရာ ဘာသာျပန္တဲ့ version အတိုင္း အတိအက်ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ပန္ဒိုရာ ဘာသာျပန္တဲ့ version က ေတာ့ ေဟးအီစူးက ထပ္ တည္းျဖတ္ၿပီး ေပးလိုက္တာပါ။

Expand..

Summary..